Naar de inhoud

Verkopen en terughuren: de nadelen op een rij

De nadelen van uw huis verkopen en terughuren op een rij: hoe koopsom en huur elkaar beïnvloeden, wat de overwaarde werkelijk oplevert en wat u eraan kunt doen.

Redactie Vastgoedhandelaar.nlGepubliceerd ± 10 min lezen
Een rijtjeshuis in de vroege ochtend met een verkoopbord tegen het tuinhek, gesloten gordijnen en een fiets naast de voordeur.

Uw huis verkopen en er als huurder blijven wonen klinkt als een oplossing zonder verlies. U krijgt de overwaarde op uw rekening en u hoeft niet te verhuizen. Toch is het financieel meestal geen voordelige keuze. Dat komt niet door één groot nadeel, maar door de optelsom van een aantal kleinere, die elkaar versterken.

Het kernprobleem is dit. Verkopen en terughuren zijn twee overeenkomsten met dezelfde tegenpartij. De koper bepaalt de koopsom én de huurprijs, en die twee worden aan dezelfde tafel vastgesteld. Wie de constructie beoordeelt, moet daarom niet naar de koopsom of de huur kijken, maar naar de verhouding tussen die twee. Daar zitten de nadelen. Hieronder staan ze uitgewerkt, met per punt wat u kunt doen om de schade te beperken.

Nadeel 1: koopsom en huur worden met elkaar verrekend

Een koper die u laat terughuren, koopt geen leeg huis maar een verhuurd huis. Dat is voor hem minder waard, want hij kan het niet direct doorverkopen aan een bewoner en hij draagt het risico van een huurder die niet betaalt. Die lagere waarde ziet u terug in de koopsom. Bij een rechtstreekse verkoop aan een opkoper kan de prijs bovendien lager liggen dan wat op de vrije markt haalbaar is, omdat de koper snelheid en zekerheid inprijst.

Het tweede deel van de verrekening zit in de huur. Een koper die een lage koopsom accepteert, vraagt vaak een hogere huur om zijn rendement te halen. Andersom komt ook voor: een nette koopsom, maar een huur die boven het marktniveau ligt. In beide gevallen betaalt u het verschil, alleen op een ander moment.

Wat u kunt doen: laat de koopsom en de huur los van elkaar toetsen. Vraag een onafhankelijke taxatie van de leegwaarde, zodat u weet hoeveel korting u geeft. Vergelijk de voorgestelde huur met wat vergelijkbare woningen in uw buurt op dit moment kosten. Pas als u beide getallen kent, weet u wat de constructie u werkelijk kost.

Nadeel 2: u ruilt een dalende last voor een stijgende

Een hypotheek loopt af. Bij een annuïteiten- of lineaire hypotheek daalt de schuld elke maand, tot er niets meer openstaat. Huur kent zo'n ingebouwd eindpunt niet en daalt niet: zolang de huurovereenkomst loopt, betaalt u. De wet begrenst de jaarlijkse huurverhoging, ook in de vrije sector, maar de hoogte van dat maximum wordt per jaar vastgesteld en ligt in beginsel boven nul. Over een langere periode loopt de huur dus op, terwijl uw oude woonlasten zouden zijn afgenomen.

Dat verschil is het grootste nadeel voor wie langer wil blijven wonen. Het geld dat u bij verkoop ontvangt, gebruikt u deels om het gat tussen de nieuwe huur en de oude lasten te dichten. Daarmee eet u de overwaarde langzaam op. Hoe lang dat duurt, hangt af van drie dingen: de hoogte van de netto-opbrengst, het verschil tussen huur en oude lasten, en het tempo van de huurverhogingen.

Wat u kunt doen: maak de rekensom voordat u tekent. Neem de netto-opbrengst na aflossing van de hypotheek. Deel die door het maandelijkse verschil tussen de nieuwe huur en uw huidige woonlasten. Het getal dat u overhoudt, is het aantal maanden dat de overwaarde het verschil kan dragen, nog zonder huurverhoging. Is dat minder dan de periode die u in de woning wilt blijven, dan lost de constructie uw probleem niet op maar verschuift ze het.

Nadeel 3: de overwaarde komt vrij, maar niet helemaal

Van de koopsom gaat eerst de hypotheek af. Of uw geldverstrekker bij verkoop van de woning een vergoeding voor vervroegd aflossen in rekening brengt, staat in uw eigen voorwaarden en niet in de wet, dus controleer het. Daarna volgen de notariskosten voor de levering en eventuele kosten voor advies. Wat overblijft, is uw werkelijke opbrengst.

Dat geld staat vervolgens op een bankrekening, en daar kunnen de regels veranderen. Zonder eigen woning is er in beginsel ook geen hypotheekrente meer om af te trekken; de regels voor de renteaftrek kunt u nakijken bij de Belastingdienst. Het saldo kan meetellen als vermogen, en dat kan gevolgen hebben voor de belasting die u betaalt en voor toeslagen. Voor toeslagen zoals de huurtoeslag en de zorgtoeslag kan een vermogensgrens gelden, en wie net een huis heeft verkocht, kan daar boven uitkomen. Hoe vermogen wordt meegeteld en welke grenzen voor toeslagen gelden, staat bij de Belastingdienst. Wie erop rekent dat een deel van de nieuwe huur door huurtoeslag wordt gedekt, kan dan bedrogen uitkomen. Hoe dit precies uitpakt, verschilt per situatie en per belastingjaar.

Wat u kunt doen: laat het doorrekenen door een adviseur voordat u tekent, niet erna. Vraag daarbij uitdrukkelijk naar de gevolgen voor uw belasting en uw toeslagen.

Nadeel 4: u woont in het huis van een ander

Dit nadeel voelt kleiner dan het is. Als eigenaar besliste u zelf over verbouwen, verhuren van een kamer, of het plaatsen van zonnepanelen. Als huurder heeft u daar in beginsel toestemming van de verhuurder voor nodig. Investeert u toch in de woning, dan is die investering bij vertrek meestal niet terug te krijgen, tenzij u daar vooraf afspraken over maakt.

Onderhoud werkt twee kanten op. Groot onderhoud, zoals het dak of de cv-installatie, komt in beginsel voor rekening van de verhuurder. Dat is een voordeel als u die kosten zelf niet meer kon dragen. Maar u bent ook afhankelijk van het tempo waarin de verhuurder herstelt, en van de vraag of hij het huis op peil houdt of laat verslonzen.

Daarnaast kan de eigenaar de woning doorverkopen. In beginsel gaat de huurovereenkomst dan over op de nieuwe eigenaar, dus u hoeft er niet uit. Maar u krijgt wel een verhuurder die u niet heeft gekozen en die andere plannen kan hebben met het pand. Beëindiging door de verhuurder is aan strikte regels gebonden, maar niet uitgesloten, bijvoorbeeld bij dringend eigen gebruik. En als u zelf de huur niet meer kunt betalen, geldt voor u dezelfde weg als voor elke andere huurder.

Wat u kunt doen: leg in het huurcontract vast wat u belangrijk vindt. Denk aan afspraken over verbouwingen die u wilt doen, over de onderhoudsverdeling, over wat er gebeurt als de verhuurder wil verkopen, en over de looptijd. Sinds 1 juli 2024 is een huurovereenkomst voor onbepaalde tijd in beginsel weer de norm, met een beperkt aantal uitzonderingen. Een aanbieder die u een tijdelijk contract voorlegt, moet kunnen uitleggen op welke uitzondering hij zich beroept.

Nadeel 5: de terugkoopoptie is vaak minder waard dan hij lijkt

Sommige aanbieders bieden aan dat u het huis later kunt terugkopen. Dat klinkt als een vangnet. Kijk dan naar drie dingen: tegen welke prijs, binnen welke termijn, en hoe hard het recht is.

De prijs is meestal de marktwaarde op het moment van terugkoop, of een formule die daarop lijkt. U heeft verkocht met korting en koopt terug tegen de volle waarde. Het verschil is de prijs van de constructie, bovenop de huur die u in de tussentijd heeft betaald. Stijgt de markt, dan wordt terugkopen nog duurder. Daarnaast heeft u op dat moment opnieuw een hypotheek nodig, en uw inkomen is er in de tussentijd zelden op vooruitgegaan.

Ook de vorm doet ertoe. Een recht van eerste koop betekent alleen dat u als eerste mag bieden als de eigenaar wil verkopen. Een echt terugkooprecht geeft u het initiatief. Dat verschil staat in de kleine letters.

Wat u kunt doen: laat een notaris of jurist toetsen hoe hard het recht is en of het in de notariële akte is vastgelegd, en niet alleen in een brief. Vraag ook na wat er met het recht gebeurt als de eigenaar het pand doorverkoopt.

Nadeel 6: u onderhandelt op het slechtste moment

De meeste mensen die verkopen en terughuren, doen dat onder druk. Een schuld die moet worden afgelost, een scheiding waarbij een van beiden de ander moet uitkopen, een dreigende executieverkoop, of een pensioen dat niet toereikend blijkt. Dat is precies de situatie waarin u de minste ruimte heeft om te onderhandelen, en waarin een aanbieder dat weet.

Wat u kunt doen: neem de tijd die er nog is. Vraag meer dan één voorstel op. Leg elk voorstel naast de alternatieven. Verkopen en elders goedkoper huren levert vaak dezelfde liquiditeit op met lagere maandlasten. Een opeet- of verzilverhypotheek laat u eigenaar blijven en de overwaarde deels benutten, tegen rente die oploopt. Verhuren en zelf kleiner wonen is een derde route, al is die voor particuliere verhuurders sinds 2024 minder aantrekkelijk geworden door strengere huurprijsregulering. Of verhuren in uw geval uitkan, hangt af van het puntenaantal van de woning, uw hypotheekvoorwaarden en uw belastingdruk. Geen van deze routes is per definitie beter. Ze hebben alleen andere nadelen, en die kunt u pas wegen als u ze naast elkaar zet.

Is het dan ooit verstandig?

Verkopen en terughuren is een liquiditeitsoplossing, geen rendementsoplossing. Het is verdedigbaar als u op korte termijn geld nodig heeft, de woning om andere redenen toch niet wilt aanhouden, en de huurperiode overzichtelijk is. Wie bijvoorbeeld binnen een paar jaar wil verhuizen naar een kleinere woning of een zorgomgeving, en in de tussentijd rust wil, kan er baat bij hebben. Wie tot het einde in het huis wil blijven wonen, betaalt er in de regel het meest voor.

Ervaringen van anderen zeggen hierover weinig. Of iemand tevreden terugkijkt, hangt vrijwel altijd af van de verhouding tussen koopsom en huur die hij heeft afgesproken, en van hoe lang hij is gebleven. Dezelfde constructie is voor de een een uitkomst en voor de ander een dure vergissing. Uw eigen rekensom weegt zwaarder dan elke ervaring van een ander.

Wat u vastlegt voordat u tekent

Een goed voorstel is te controleren op papier. Vraag om de volgende punten en accepteer geen mondelinge toezegging als antwoord.

  • De koopsom, naast een onafhankelijke taxatie van de leegwaarde, zodat de korting zichtbaar is.
  • De aanvangshuur, naast de huur van vergelijkbare woningen in de buurt.
  • De wijze van jaarlijkse huurverhoging: op basis van welke index, met welk maximum.
  • De looptijd van de huurovereenkomst en op welke gronden de verhuurder kan opzeggen.
  • De verdeling van onderhoud, met een lijst van wat voor wie is.
  • Wat u mag verbouwen en wat er bij vertrek met die investering gebeurt.
  • Wat er geldt als de eigenaar het pand doorverkoopt.
  • De terugkoopregeling, als die er is: prijsformule, termijn, en of het recht in de akte staat.
  • De gevolgen van een betalingsachterstand, zowel voor u als huurder als voor een eventuele terugkoop.

Laat de koopovereenkomst en de huurovereenkomst samen beoordelen door een notaris of jurist die niet door de koper is aangedragen. Wie de twee documenten los van elkaar leest, mist precies de verrekening waar het om draait.

Voor eigenaren van een verhuurd pand

Wie een woning of beleggingspand met huurder verkoopt, ziet hetzelfde mechanisme vanaf de andere kant. De koper prijst de bestaande huurovereenkomst in: de hoogte van de huur, het puntenaantal, de resterende looptijd en de betalingshistorie bepalen samen wat het pand hem waard is. Een pand met een nette huurder en een marktconforme huur is voor een koper iets anders dan een pand waar de huur al jaren niet is aangepast. Ook hier geldt: wie zijn eigen cijfers kent, onderhandelt beter.

Overweegt u de verkoop van een woning of beleggingspand, of wilt u weten wat een rechtstreekse verkoop in uw situatie zou betekenen, dan kunt u het pand bij ons aanmelden. Geef daarbij aan wat uw situatie is en wat u met de verkoop wilt bereiken. Wij beoordelen het object en laten u weten of, en onder welke voorwaarden, een rechtstreekse aankoop mogelijk is. U zit nergens aan vast en u bepaalt zelf of u verdergaat.

Wilt u weten wat uw object in verhuurde staat waard is?

Postcode en huisnummer zijn genoeg om te beginnen. U hoort of het bij ons past, en zo niet, dan waarom niet.

WhatsApp