De vraag is zelden of u moet opknappen. De vraag is voor wie u opknapt. Een particuliere koper die er zelf gaat wonen, kijkt anders naar een versleten badkamer dan een belegger of een opkoper die het pand toch gaat verbouwen. Wie eerst bepaalt aan wie hij wil verkopen, weet daarna vanzelf welk onderhoud de moeite loont en welk onderhoud weggegooid geld is.
Wat achterstallig onderhoud doet met de verkoop
Achterstallig onderhoud drukt op drie plekken tegelijk.
Ten eerste op de prijs. Kopers rekenen niet alleen de herstelkosten door, maar tellen daar een opslag bij voor het gedoe, de onzekerheid en de tijd. Een lekkend dak kost een bepaald bedrag om te repareren, maar de korting die een koper ervoor vraagt, ligt in de praktijk vrijwel altijd hoger dan dat bedrag. Hoe onduidelijker de omvang van het gebrek, hoe groter die opslag.
Ten tweede op de financiering. Een taxateur die duidelijke gebreken ziet, kan de waarde lager vaststellen of een bouwkundige keuring aanbevelen. Een hypotheekverstrekker kan de financiering koppelen aan verplicht herstel binnen een afgesproken termijn. Dat maakt de koper afhankelijk van meer voorwaarden en vergroot de kans dat de koop afketst op een voorbehoud.
Ten derde op de kopersgroep. Een woning die zichtbaar werk vraagt, valt af bij mensen die geen tijd, geld of zin hebben om te verbouwen. Wat overblijft is een kleinere groep: klussers, beleggers en professionele opkopers. Die groep koopt bewuster en onderhandelt scherper.
Wie deze gevolgen kent, kan ze ook sturen. Sommige gebreken kunt u wegnemen voor minder dan ze u aan korting kosten. Andere niet.
Welk onderhoud terugverdient en welk niet
Er is geen vaste lijst, maar er is wel een bruikbare toets. Herstel wat een koper afschrikt of een financiering blokkeert. Laat liggen wat een kwestie van smaak is.
Onder de eerste categorie vallen vocht, lekkage, houtrot, verouderde elektra, een kapotte cv-ketel en achterstallig schilderwerk aan de buitenkant waardoor kozijnen wegrotten. Dit zijn gebreken die in een bouwkundig rapport rood kleuren, die een taxateur benoemt en die een koper doen twijfelen of er nog meer mis is. Herstel hiervan haalt onzekerheid weg, en onzekerheid is precies waar kopers het meest voor rekenen.
Onder de tweede categorie vallen een gedateerde keuken, een badkamer uit een andere tijd, oude vloeren en versleten behang. Een koper die er gaat wonen, wil die keuken meestal zelf kiezen. Een belegger of opkoper sloopt hem er hoe dan ook uit. Een nieuwe keuken plaatsen voor de verkoop betekent dan dat u betaalt voor iets wat de koper weer verwijdert.
Daartussen zit een grijs gebied: binnenschilderwerk, kleine reparaties, opruimen en de tuin bijhouden. Dit kost weinig, verandert de eerste indruk en levert bij een reguliere verkoop vaak meer op dan het kost. Bij verkoop aan een professionele partij maakt het nauwelijks verschil, want die kijkt door de afwerking heen naar de constructie, de installaties en de plattegrond.
De rekensom die u per ingreep moet maken is simpel. Wat kost het herstel, hoeveel tijd vraagt het, en hoeveel hoger is de prijs die u daarna redelijkerwijs kunt vragen. Weet u dat laatste niet, vraag het dan aan een makelaar of taxateur voordat u geld uitgeeft.
Hoe een opkoper rekent
Veel eigenaren vragen zich af hoeveel winst een opkoper maakt op een woning die hij opknapt en doorverkoopt. Een vast percentage bestaat niet. De marge hangt af van de aankoopprijs, de verbouwkosten, de looptijd en de verkoopprijs daarna, en die laatste is pas achteraf bekend.
Wat wel vaststaat is de manier van rekenen. Een opkoper rekent van achteren naar voren. Hij schat wat de woning na renovatie opbrengt. Daar trekt hij de verbouwkosten af, plus de kosten van de aankoop zelf, de rente over het geld dat in het pand zit, de kosten van leegstand tijdens de verbouwing, de verkoopkosten daarna en een marge voor het risico dat de verbouwing tegenvalt of de markt draait. Wat overblijft is wat hij kan bieden.
Dat verklaart waarom een bod van een opkoper lager is dan de marktwaarde minus de herstelkosten. Het verschil is de vergoeding voor risico, kapitaal en tijd. Voor de eigenaar is de afweging dan niet of het bod laag is, maar of het verschil opweegt tegen wat een reguliere verkoop zou kosten: maanden voorbereiding, herstelwerk voorfinancieren, openbare bezichtigingen, onderhandelingen over de keuring en de kans dat de koop alsnog niet doorgaat.
Uw aansprakelijkheid na de verkoop
Wie een woning met gebreken verkoopt, wil weten hoe lang hij daarna nog kan worden aangesproken. Het Nederlandse recht werkt hier met twee plichten die tegenover elkaar staan.
De verkoper heeft een mededelingsplicht. Gebreken die u kent en die voor de koper van belang zijn, moet u melden. De koper heeft een onderzoeksplicht. Wat hij bij een normale bezichtiging of een bouwkundige keuring had kunnen zien, komt in beginsel voor zijn rekening.
Wordt na de overdracht een gebrek ontdekt dat de woning ongeschikt maakt voor normaal gebruik, dan kan de koper zich beroepen op non-conformiteit: de woning beantwoordt dan niet aan wat hij op grond van de koop mocht verwachten. Hij moet dat gebrek dan wel binnen bekwame tijd na ontdekking melden. Voor een vordering geldt daarna een verjaringstermijn die begint te lopen bij die melding; hoe lang die termijn precies is en hoe hij in uw geval uitwerkt, kunt u nagaan bij een notaris of jurist. Er bestaat dus geen harde termijn na de overdracht waarna u zeker vrijuit gaat. De klok begint pas te lopen bij de melding, en die kan later komen.
Bij achterstallig onderhoud is dit juist uw voordeel, mits u open bent. Een gebrek dat in de vragenlijst en de koopakte staat, is geen verborgen gebrek meer. Daarnaast worden in koopaktes vaak clausules opgenomen die de aansprakelijkheid beperken. Een ouderdomsclausule legt vast dat de koper weet dat de woning oud is en niet aan nieuwbouweisen voldoet. Een niet-zelfbewoningsclausule, gebruikelijk bij verhuurde of geërfde panden, legt vast dat u de woning niet zelf bewoonde en gebreken dus niet kon kennen. Zulke clausules beschermen u, maar ontslaan u niet van de plicht om te melden wat u wel weet.
Bij verkoop aan een professionele opkoper wordt de woning meestal gekocht in de staat waarin hij zich bevindt. Ook dan blijft de mededelingsplicht bestaan. Een professionele koper laat zich er zelden op vangen, en een verzwegen gebrek dat later boven water komt, blijft een grond voor een claim.
Hoe u moet opleveren
Hoe schoon een woning bij de overdracht moet zijn, hangt af van wat in de koopakte staat. Gebruikelijk is dat de woning leeg en bezemschoon wordt opgeleverd: geen inboedel, geen afval, geen losse spullen, maar ook geen schoongemaakte ramen of gepoetste vloeren. Wat achterblijft, staat op de lijst van roerende zaken die u bij de koop overeenkomt.
Bij een woning met achterstallig onderhoud speelt daarbij één ding extra. De staat van de woning bij oplevering moet overeenkomen met de staat bij de koop, behoudens normale slijtage. Een gebrek dat erger wordt tussen het tekenen en de overdracht, bijvoorbeeld een lekkage die doorzet, komt in beginsel voor uw rekening. Zorg dus dat tijdelijke maatregelen blijven werken tot de sleuteloverdracht.
Verkoopt u een verhuurd pand, dan geldt dit alles niet. De woning wordt dan in verhuurde staat overgedragen, met huurder en inboedel, en de huurovereenkomst gaat in beginsel mee over op de koper. De vraag hoe schoon u oplevert, verschuift dan naar de vraag hoe compleet uw dossier is: huurcontract, betalingsoverzicht, onderhoudshistorie en eventuele afspraken met de huurder.
De beslissing in drie vragen
Wie moet kiezen tussen opknappen, met korting verkopen of rechtstreeks verkopen, kan het terugbrengen tot drie vragen.
Hoeveel tijd heeft u. Opknappen en regulier verkopen kost maanden, van aannemer zoeken tot overdracht. Wie het pand nu van zijn balans wil, heeft die maanden niet.
Hoeveel geld wilt u voorschieten. Herstel moet betaald worden voordat de opbrengst binnen is. Voor een geërfde woning of een pand dat al leeg staat, is dat vaak een drempel.
Is het pand verhuurd. Een verhuurde woning met achterstallig onderhoud is voor particuliere kopers vrijwel onverkoopbaar. Dan blijven beleggers en opkopers over, en die rekenen zoals hierboven beschreven. Opknappen tussen de huurder door is bovendien lastig en levert bij die kopersgroep weinig op.
Valt u in de eerste groep, dan is opknappen op de punten die financiering en keuring raken vaak de moeite. Valt u in de laatste twee groepen, dan is verkopen in de huidige staat meestal de rationele keuze, met een verkoper die weet wat hij koopt en zelf de verbouwing draagt.
Wilt u weten wat uw pand in de huidige staat waard is voor een rechtstreekse aankoop, dan kunt u het bij ons aanmelden. U beschrijft de woning, de staat van onderhoud en de eventuele verhuursituatie. Wij beoordelen het object en laten u weten of het past en onder welke voorwaarden. Daar zit geen verplichting aan vast en er komen geen openbare bezichtigingen aan te pas.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de gevolgen van achterstallig onderhoud bij de verkoop van een woning?
Achterstallig onderhoud drukt op de prijs, op de financiering en op de groep kopers die overblijft. Kopers rekenen niet alleen de herstelkosten door, maar vragen daar bovenop een korting voor het gedoe en de onzekerheid, en een taxateur kan de waarde lager vaststellen of een bouwkundige keuring aanbevelen. Wie geen tijd of zin heeft om te verbouwen valt af, zodat vooral klussers, beleggers en opkopers overblijven.
Hoeveel winst maakt een opkoper op een huis dat hij opknapt en doorverkoopt?
Een vast percentage bestaat niet, want de marge hangt af van de aankoopprijs, de verbouwkosten, de looptijd en de verkoopprijs die pas achteraf bekend is. Een opkoper rekent van achteren naar voren: hij schat de opbrengst na renovatie en trekt daar verbouwkosten, aankoopkosten, rente, leegstand, verkoopkosten en een risicomarge van af. Wat overblijft is wat hij kan bieden, en dat ligt daardoor lager dan de marktwaarde minus de herstelkosten.
Hoe lang bent u aansprakelijk na de verkoop van een huis met gebreken?
Er bestaat geen harde termijn na de overdracht waarna u zeker vrijuit gaat. Een koper moet een gebrek binnen bekwame tijd na ontdekking melden en een vordering verjaart in beginsel twee jaar na die melding, zodat de klok pas begint te lopen als de koper meldt. Gebreken die u kent en in de vragenlijst en koopakte vastlegt, zijn geen verborgen gebreken meer, maar laat uw eigen situatie beoordelen door een eigen adviseur.
Hoe schoon moet u een verkocht huis opleveren?
Dat hangt af van wat in de koopakte staat, maar gebruikelijk is leeg en bezemschoon: geen inboedel, geen afval en geen losse spullen, maar ook geen gepoetste ramen of vloeren. Wat achterblijft staat op de lijst van roerende zaken die u bij de koop afspreekt. Bij achterstallig onderhoud moet de staat bij oplevering bovendien overeenkomen met de staat bij de koop, dus zorg dat tijdelijke maatregelen tegen bijvoorbeeld een lekkage blijven werken tot de sleuteloverdracht.



